Ότι ονειρευόμαστε … είμαστε!

Όμορφη Πόλη- η παράσταση που ξυπνά έντονα συναισθήματα.

Οι παραστάσεις και οι ταινίες τύπου “μιούζικαλ” ποτέ δεν μου άρεσαν ιδιαίτερα αν και είναι ειρωνικό το γεγονός ότι η αγαπημένη μου ταινία είναι “Η Μελωδία της Ευτυχίας” με την μεγάλη Julie Andrews!

Την Πέμπτη που μας πέρασε παραβρέθηκα στο Μέγαρο Μουσικής να παρακολουθήσω την “Όμορφη Πόλη” του Μίκη Θεοδωράκη σε σκηνοθεσία του Γιώργου Βάλαρη με έναν καταπληκτικό θίασο που τον πλαίσιωσε. 

Οι λόγοι που ήθελα να δω την παράσταση ήταν πολλοί. Αφενός του ότι έχω γνωρίσει τον Γιώργο Βάλαρη και τον θαυμάζω για πολλούς λόγους, αφενός για το ταλέντο του κι αφετέρου για το πόσο χαμηλών τόνων και γλυκός άνθρωπος είναι. Τον γνώρισα στην παράσταση που είχε σκηνοθετήσει και πρωταγωνιστούσε η αγαπημένη μου Καίτη, πριν λίγα χρόνια το “80’s The Musical“. Από τότε κι έπειτα πάντα έλεγα οτι θα παω να δω τις παραστάσεις του αλλά για διάφορους λόγους δεν τα είχα καταφέρει!

Ο δεύτερος λόγος ήταν η ομάδα καλλιτεχνών. Από που να αρχίσω και που να τελειωσω;;; Κώστας Καζάκος, Κωνσταντίνος Καζάκος (τον ερωτεύτηκα), Γιώργος Κιμούλης, Πέγκυ Σταθακοπούλου, Ελισάβετ Μουτάφη, Αιμίλιος Ραφτής, Άκης Σιδέρης και φυσικά Λήδα Πρωτοψάλτη! Μαζί τους τραγουδούσαν οι Γιάννης Κότσιρας (ένας απο τους λόγους που πήγα να δω τη παράσταση), Δημήτρης Μπάσης και Σαλίνα Γαβαλά που δεν την γνώριζα και με κερδισε επίσης. Εκείνο που δεν ήξερα είναι ότι έκαναν κι άλλοι καλλιτέχνες guest εμφανίσεις στην παράσταση. Έτσι η έκπληξη μου ήταν μεγάλη όταν στη σκηνή βγήκε μια άλλη αγαπημένη μου τραγούδιστρια… Η Μελίνα Ασλανιδου! 

 

 

Σχεδόν 60 χρόνια μετά το πρώτο ανέβασμα της θρυλικής παράστασης του Μίκη Θεοδωράκη “Όμορφη πόλη”, ο Γιώργος Βάλαρης επιχειρεί να την αναβιώσει βασισμένη στη σημερινή εποχή. Και το καταφέρνει. Προσεγγίζει με σεβασμό την εκδοχή του “1962” και μας μεταφέρει στη σύγχρονη πόλη του “2020” μέσα από τα ποιητικά κείμενα και τα θρυλικά τραγούδια του Μεγάλου συνθέτη και πεζά κείμενα του ίδιου του Βάλαρη. Μας μιλούν για την αγάπη, για τον έρωτα, για το θάνατο, τον πόλεμο και την ξενιτιά ενώ ακούμε τραγούδια που όλοι έχουμε αγαπήσει: «Όμορφη πόλη», «Φεγγάρι μάγια μου ‘κανες», «Της δικαιοσύνης», «Ένα το χελιδόνι», «Στρώσε το στρώμα σου», «Μαργαρίτα, Μαργαρώ», «Βρέχει στη φτωχογειτονιά»,”Σώπα όπου να ναι θα σημάνουν οι καμπάνες” κλπ. Το σκηνικό είναι λιτό αλλά εκείνο που προκαλεί μεγαλή εντύπωση και τραβά τα βλέμματα είναι ένα τεράστιο video wall που προβάλει αποσπάσματα που ακούγονται αλλά και τους ίδιους τους καλλιτέχνες 

Εκείνο που με συγκλόνισε στην παράσταση είναι ότι μου “ξύπνησε” συναισθήματα που δεν πίστευα οτι είχα. Τι εννοώ; Η σημερινή πραγματικότητα μας έχει κουράσει και μας έχει κάνει να ξεχνάμε το βάρος και την ιστορία που κουβαλά η πατρίδα μας. Παρακολουθούσα λοιπόν την παράσταση και σκεφτόμουν μέσα από πόσα έχουμε καταφέρει σαν λαός να βγούμε αλώβητοι, πόλεμοι, κακουχίες, χούντα, κατοχή και άλλα. Και όλα αυτά έχουμε καταφέρει να τα αποτυπώσουμε και να τα περάσουμε στις επόμενες γενιές μέσα τη μουσική, την ποίηση, την λογοτεχνία και όλες γενικά της εκφάνσεις της τέχνης. 
Εκείνο που δυστυχώς δεν καταφέραμε σαν λαός είναι να μείνουμε ουσιαστικά δεμένοι και ενωμένοι και από εκεί ξεκινάνε όλα τα ανάποδα. Αντί λοιπόν να νιώθουμε υπερήφανοι για όλα όσα έχουν καταφέρει οι προγόνοι μας, δεν κάνουμε τίποτα για να κάνουμε περήφανους τους απογόνους μας. 

Η Ελλάδα είναι μια χώρα με πολλά χαρίσματα. Με λεβεντιά, αρχοντιά και φιλότιμο λέξεις που μόνο στο δικό μας λεξιλόγιο υφίστανται. Δυστυχώς όμως αυτός ο μόνιμος διχασμός που υπάρχει, αλλά και η άρνησή μας να πάμε σε κάποια πράγματα μπροστά δεν μας αφήνει ούτε να το νιώσουμε αλλά και ούτε να το διαιωνίσουμε καθώς ο λαός μας πλέον έχει χάσει πολλή από την αίγλη που είχε. Δεν έχουμε παιδεία, δεν έχουμε ουσιαστική μόρφωση, δεν έχουμε σεβασμό και γενικά δεν μαθαίνουμε από την ιστορία. 

Κλείνοντας λοιπόν σου αφήνει μια γλυκόπικρη αίσθηση. Υπερηφάνεια για όσα έχεις την τιμή να κουβαλάς στην πλατή σου, πίκρα για όσα ζεις στο παρόν και φόβο για όσα έρχονται στο μέλλον. Για όσα δεν κατάφερες να κάνεις και για όσα δεν σου επέτρεψαν να κάνεις.  Νιώθεις το βάρος της ιστορίας, νιώθεις τον πλούτο της πνευματικής κληρονομιάς σου και σου ξυπνά την ανάγκη να μάθεις περισσότερα αλλά και να τα μεταδόσεις! 

Πραγματικά είναι μια παράσταση που πρέπει και αξίζει να δείτε! Η αίθουσα του Μεγάρου ήταν  κατάμεστη και απ’ οτι έμαθα πήρε παράταση μετά απο την μεγάλη επιτυχία και ζήτηση!!!

Συγχαρητήρια σε όλους τους συντελεστές, τους ηθοποιούς, τους μουσικούς , τους χορευτές μα πάνω απ’ολα στον υπέροχο σκηνοθέτη!!!

Η επιστολή του Μίκη Θεοδωράκη

«Αγαπητέ μου Γιώργο,

Έφυγα μετά την παράσταση ευτυχής και προβληματισμένος. Όχι για σένα και τους εξαίσιους συνεργάτες σου αλλά για μένα και για το έργο μου.

Η σκηνοθεσία και η ερμηνεία με επηρέασαν βαθιά. Τελικά αυτό που είδα και που άκουσα ήταν ένα Όνειρο! Και νομίζω ότι έτσι το εισπράττει και το κοινό.

Τα στοιχεία, τα υλικά υπήρχαν.

Τι έλειπε; Έπρεπε να έρθει ένας άνθρωπος όπως εσύ, με δύο βασικές ιδιότητες πέραν της αξίας του: την Αγάπη και την Πίστη.

Έτσι κατόρθωσες να αναδείξεις την πνευματικότητα και τους κρυμμένους συμβολισμούς του έργου μου πλάθοντας τελικά ένα νέο πρόσωπο που να πατάει γερά στη σύγχρονη πραγματικότητα και ταυτόχρονα να στοχεύει στο Μέλλον. Στο Αύριο της Ελλάδας και του Κόσμου.

Κι αυτό είναι μια νίκη για μένα, γιατί οι δοκιμασίες που επέλεξα να ζήσω με βοήθησαν να γεννήσω ιδέες και έργα σαν κι αυτό της Όμορφης Πόλης.

Η παρουσία σου στη ζωή μου δεν είναι τυχαία. Ήρθες στις πιο κρίσιμες στιγμές ενός ανθρώπου για τον οποίο η δικαίωση αποτελεί την τελευταία αλλά και μέγιστη επιθυμία.Σε ευχαριστώ θερμά και σε παρακαλώ να διαβιβάσεις τις θερμές μου ευχαριστίες και σ’ όλους τους συντελεστές της παράστασης.»

 


 

Το σημείωμα του σκηνοθέτη

Στην προσπάθεια  να αναβιώσω την θρυλική παράσταση του 1962  «Όμορφη πόλη» -πράγμα δύσκολο- σε μια σύγχρονη «Όμορφη πόλη», μέσα από μια πολύμηνη μελέτη στη ζωή και το έργο του Μίκη Θεοδωράκη και παράλληλα προσπαθώντας να βρώ την κατάλληλη μορφή  που θα αποτυπώνει πιο ολοκληρωμένα το έργο του στο διηνεκές του χρόνου, οδηγήθηκα μοιραία σε μονοπάτια που  πολλές φορές χρησιμοποίησε ο σπουδαίος μουσουργός και ποιητής μας και κυρίαρχα σε αυτό της αρχαίας τραγωδίας,  η οποία παραμένει  ζωντανή στη μνήμη μας και είναι ταιριαστή με την  εποχή  που διανύουμε, όπου βλέπουμε ένα έθνος κυριολεκτικά  να γίνεται χορός, με τα τραγούδια  -που χαρακτηρίζουν το λαό μας σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής του  και που εδώ λειτουργούν σαν ενωτικός κρίκος- ως  χορικά . Είναι γνωστό εξάλλου πως μέσα από τα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη αναδύεται ένα έθνος, μια ολόκληρη τραγική γενιά αλλά και πανανθρώπινα συναισθήματα που διαγράφουν τη μοίρα ενός λαού. Τέλος,  ψάχνοντας να βρώ τους συνδέσμους στις μικρές ιστορίες των τραγουδιών που θα οδηγήσουν στη «μεγάλη ιστορία», κατέληξα  στην σπουδαία και άρρηκτα συνδεδεμένη με το μουσικό του έργο ποίηση του Μίκη Θεοδωράκη. Η μουσική παράσταση «ΟΜΟΡΦΗ ΠΟΛΗ» είναι  λοιπόν μια εθνική και πανανθρώπινη ιστορία με το δικό της χορό και τα δικά της παθόντα πρόσωπα- πρωταγωνιστές, όπου «μέσα σε αυτήν την ιστορία τα τραγούδια δεν ήσαν πλέον σα δέντρα που μετρούν τη μοναξιά του κάμπου, αλλά άπλωναν ανάμεσά τους φύλλα και κλαδιά! Σχημάτιζαν ένα μικρό δάσος, όπου μπορούσαν να ζήσουν και να πεθάνουν πουλιά, μύθοι και άνθρωποι. Και το δάσος αυτό το ονομάζω ΤΡΑΓΟΥΔΙ με κεφαλαία». Τα λόγια αυτά του συνθέτη ταιριάζουν απόλυτα στην κατεύθυνση της παράστασης για την οποία θα χρησιμοποιήσω τον όρο Σύγχρονη  λαϊκή τραγωδία. Το τραγούδι δεν έδωσε εξάλλου το όνομά του στον όρο τραγωδία; Έπειτα προστέθηκαν τα στοιχεία: ο μύθος, η ποίηση, οι τραγικοί ήρωες και ο χορός. Γιώργος Βάλαρης